Rozwód
Rozwód jest instytucją prawną, która ma na celu formalne rozwiązanie małżeństwa. Zgodnie z art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd orzeka o rozwodzie, jeżeli nastąpił trwały i całkowity rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że małżonkowie muszą znajdować się w stanie faktycznym i prawnym, który uniemożliwia dalsze współżycie. Sąd, dokonując oceny sytuacji, zwraca uwagę na różne aspekty relacji małżeńskiej, w tym więzi emocjonalne, fizyczne oraz ekonomiczne.
Podstawy rozwodu
Rozwód może być orzeczony w sytuacji kiedy chcą tego oboje małżonkowie, w tej sytuacji najczęściej rozwód jest orzekany bez ustalania winy, choć to nie jest regułą i także zdarza się, że oboje małżonkowie chcą ustalania winy w sytuacji domagania się rozwodu jako takiego.
W tym miejscu należy pamiętać, że nie w każdej sytuacji rozwód może być orzeczony a wynika to z art. 56 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, gdzie nie można orzec rozwodu kiedy w jego wyniku miałoby ucierpień dobro małoletnich dzieci, bądź rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Nadto jeśli orzeczenia rozwodu domaga się małżonek, który jest wyłącznie winny rozwodu a drugi małżonek (niewinny) rozwodu nie chce to Sąd żądanie rozwodu może oddalić, z tym, że rozwód może być orzeczony jeśli odmowa małżonka niewinnego byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Co więcej trzeba każdorazowa wykazać, że ustały trzy więzi łączące małżonków, tj. fizyczna, uczuciowa oraz gospodarcza aby rozwód był także w ogóle orzeczony.
Procedura rozwodowa
Procedura rozwodowa jest procedurą sądową, która wszczynana jest przez złożenie odpowiedniego pozwu. W przypadku rozwodów, które dotyczą dzieci, sąd rozpatruje także kwestie związane z władza rodzicielską, alimentami, kontaktami bądź opieką naprzemienną.
Warto zaznaczyć, iż proces rozwodowy może być zarówno niesporny – małżonkowie są zgodni co do rozwodu oraz warunków rozwodu), jak i sporny – małżonkowie są w konflikcie co do kwestii samego rozwodu bądź elementów rozwodu ( najczęściej w przypadku małoletnich dzieci wysokości alimentów, zakresu kontaktów).
Co bardzo ważne Sąd nie będzie badał winy w sprawie rozwodowej tylko w tedy kiedy taki zgodny wniosek zgłoszą małżonkowie a w każdym innym przypadku Sąd zobowiązany jest winę badać.
Czy warto ustalać winę w rozwodzie ?
Niewątpliwie ustalenia winy w rozwodzie wiąże się z dłuższym okresem trwania sprawy, bowiem winę najczęściej wykazuje się poprzez zeznania świadków, choć oczywiście nie tylko.
Wina w rozwodzie może mieć znaczenie i swoje konsekwencje dalsze, gdzie chodzi tutaj o kwestię możliwych alimentów na rzecz małżonka.
Przede wszystkim niebezpieczna jest sytuacji w której jeden z małżonków zostanie uznanym za wyłącznie winnego rozwodu, to wtedy drugi małżonek niewinny może domagać się alimentów i to w razie istotnego pogorszenia sytuacji materialnej małżonka niewinnego, może on starać się o alimenty w ramach sprawy o rozwód bądź po jej zakończeniu a co najistotniejsze alimenty takie nie wygasną po upływie 5 lat od orzeczenia rozwodu.
Możliwość domagania się alimentów posiada także małżonek współwinny bądź nie uznany za winnego – kiedy w ogóle Sąd nie orzekał o winie, jednakże musi on znajdować się w niedostatku. Niedostatek to taka sytuacja w której z przyczyn obiektywnych brakuje komuś środków na podstawowe potrzeby jak jedzenie, ubrania itp.
Alimenty na dzieci
Zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice są zobowiązani do alimentacji swoich dzieci, niezależnie od tego, czy pozostają w związku małżeńskim, czy też nie. Wysokość alimentów na dzieci jest ustalana na podstawie potrzeb dziecka oraz możliwości finansowych rodzica zobowiązanego do ich płacenia. Sąd przy ustalaniu wysokości alimentów bierze pod uwagę:
- Koszty utrzymania dziecka, w tym wydatki na żywność, odzież, edukację oraz opiekę zdrowotną;
- Standard życia dziecka przed rozwodem oraz stopę życiową rodziców dziecka, co pozwala na określenie, jakiej wysokości alimenty będą właściwe.
Alimenty na dzieci mogą być ustalone w sposób dobrowolny przez rodziców lub na mocy orzeczenia sądu. Warto podkreślić, że alimenty na dzieci mają charakter świadczenia, które nie może być zrzeczone ani ograniczone, co podkreśla ich fundamentalną rolę w zapewnieniu odpowiednich warunków życia dziecka.
W sprawie rozwodowej w której małżonkowie posiadają małoletnie dziecko/dzieci praktycznie w każdym przypadku Sąd będzie ustalał alimenty, oczywiście od tego z rodziców przy którym nie będzie ustalone miejsce pobytu dziecka. Wyjątkowo alimenty mogą nie być orzeczone jeśli ustanowiona zostanie opieka naprzemienna, jednakże opieka taka może być ustalona praktycznie jedynie w sytuacji współpracy rodziców i bliskiej odległości zamieszkania od siebie. Ustalenie opieki naprzemiennej jest trudne, bowiem ludzie często rozstają się w atmosferze konfliktu i wzajemnej niechęci.
W sprawie rozwodowej w której małżonkowie posiadają małoletnie dziecko/dzieci standardem jest także formułowanie wniosku o zabezpieczenie alimentów ( tzn. ustalenie na czas trwania sprawy alimentów ) i następnie Sąd wniosek taki rozpozna a w dalszej kolejności ustali zabezpieczenie na czas trwania sprawy, bowiem potrzeby dzieci/dziecka muszą być zaspokajane na bieżąco.
Władza rodzicielska oraz kontakty
W sprawie o rozwód w której małżonkowie posiadają małoletnie dziecko/dzieci, obowiązkowym elementem rozstrzygania przez Sąd jest kwestia władzy rodzicielskiej oraz kwestia kontaktów.
W większości spraw rozwodowych w których występują dzieci, Sąd ustali miejsce pobytu dziecka przy jednym z rodziców a drugi rodzic ma prawo i obowiązek do kontaktów z dzieckiem.
Co więcej niezależnie od kontaktów podstawową regułą jest, że każdy rodzic ma pełną władzę rodzicielską nad dzieckiem, tj. podejmuje decyzje o edukacji, zdrowiu, wyjazdach dziecka.
Kwestia zarówno władzy rodzicielskiej jak i kontaktów z dzieckiem, potrafi być niejednokrotnie bardzo sporna pomiędzy rodzicami i może wymagać opinii OZSS, którą Sąd zleci w przypadku konfliktu stron na tym polu.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż można także spotkać się ze sprawami w których stanowisko jednej ze stron ma na celu ustalenie opieki naprzemiennej np. tydzień dziecko u matki a następnie tydzień u ojca.
Niewątpliwie ustalenie opieki naprzemiennej jest możliwe w przypadku zgody obojga rodziców i ich współpracy, jednakże problem jest kiedy jeden z rodziców chce takiej opieki a drugi ( najczęściej rodzic u którego dziecko mieszka) nie chce takiej opieki.
W takiej sytuacji istnieje także możliwość zwrócenia się przez Sąd do biegłych jednakże brak możliwości współpracy jest okolicznością bardzo obciążającą dla tego typu kwestii i wątpliwe jest ustalenie opieki przy konflikcie rodziców.
Podsumowanie
Rozwód oraz alimenty to złożone kwestie prawne, które wymagają starannego rozważenia i analizy indywidualnych okoliczności każdej sprawy. Istotne jest ustalenie, czy małżonkowie rzeczywiście doświadczyli trwałego rozkładu pożycia, a w kontekście alimentów kluczowe pozostają potrzeby dzieci oraz możliwości finansowa obu małżonków a także poziom życia rodziców.
W każdym przypadku rozwodu istotnym jest uzyskanie pomocy prawnej u prawnika specjalizującego się w prawie rodzinnym, co pozwoli na uzyskanie kompleksowej pomocy oraz wsparcia w trudnym procesie rozwodowym. Warto pamiętać, że każda sprawa jest inna, a profesjonalne doradztwo prawne może pomóc w osiągnięciu najbardziej korzystnego rozwiązania.
